Zaburzenia mowy SLI

Zaburzenia mowy SLI (z ang. Specyfic Language Impairment) to specyficzne zaburzenia językowe niewywołane przyczynami fizycznymi lub upośledzeniem. Inaczej mówiąc: są to problemy z mówieniem, ale bez przyczyn medycznych. Na SLI cierpi ok. milion dzieci w Polsce. Większość z nich nie otrzymuje pomocy albo otrzymuje ją za późno.

Objawy SLI

Podstawowe objawy SLI to nie tylko problemy z mową czy prawidłowym artykułowaniem dźwięków, ale również trudności z konstruowaniem zdań i rozumieniem innych. Dzieci z SLI dysponują niewielkim zakresem słów, nie odmieniają wyrazów przez przypadki, nie potrafią nauczyć się wiersza na pamięć. Jednocześnie wykazują problemy z czytaniem zarówno w myślach, jak i na głos. Aby zdiagnozować SLI dziecko takie musi spełnić kilka warunków: umiarkowana inteligencja, brak opóźnień w rozwoju, prawidłowy słuch i dobrze wykształcony aparat mowy. Pierwsze objawy SLI można dostrzec już u dzieci dwuletnich (w okresie wyrazu lub zdania).

Przyczyny SLI

Badania wykazują, że SLI ma podłoże genetyczne i częściej występuje wśród chłopców. U chłopców lewa półkula mózgowa (odpowiedzialna za rozpoznawanie rzeczy i komunikację) rozwija się wolniej niż u dziewczynek. Nie oznacza to, że SLI nie dotyka przedstawicielek płci żeńskiej. Dzieci dotknięte SLI cierpią na zaburzenia pamięci dźwiękowej, wykazują trudności z analizą i przetwarzaniem informacji. Jeżeli czynnikom genetycznym będzie towarzyszył brak responsywnej komunikacji w okresie dziecięcym, wystąpienie zaburzeń mowy znacznie wzrasta. Badania wykazują, że liczba konwersacji inicjowanych przez rodziców wpływa na liczbę znanych słów. Dziecko nieosłuchane z językiem nie będzie w stanie go używać.

Profilaktyka SLI

Profilaktyka SLI polega na mówieniu do dziecka nawet wtedy, kiedy ono nie rozumie. Ważne jest to, aby mówić do dziecka prawidłowo, a nie „pieścić się” i zniekształcać słowa. Dzieci uczą się języka poprzez zdolności dźwiękonaśladowcze. Ważne jest to, aby od maleńkości kształtować prawidłowe wzorce językowe i osłuchać dziecko z językiem. Najlepszym sposobem jest responsywna komunikacja z dzieckiem. Polega ona nie na odpytywaniu dziecka, zmuszaniu go do mówienia, a na inicjowaniu naturalnej, przyjemnej rozmowy. Kolejną metodą przeciwdziałania SLI jest czytanie. Czytanie rozwija zdolności językowe dziecka, uczy wyrażenia myśli i sposobów rozumienia innych. Nie szkodzi, że dziecko nie rozumie czytanych słów – ważna jest prawidłowa intonacja, akcentowanie sylab, zaangażowanie w relację z dzieckiem.

Konsekwencje SLI

Niestety kwestie SLI są przez wiele osób ignorowane. Konsekwencje nieleczonego SLI utrudniają dzieciom prawidłowe funkcjonowanie w szkole, a w dalszej perspektywie również w pracy. Osoby dotknięte SLI mają trudności z komunikacją, są niepewne siebie, nie odnajdują się w pracach biurowych i wystąpieniach publicznych. Niestety ogranicza to ich horyzonty życiowe rzucając cień na wszystkie dotychczasowe wysiłki i starania. Wiele osób (w tym niestety również nauczycieli) dzieci z SLI skreśla(podobnie jak dzieci z dysleksją), przyklejając im łatkę „nieuka”. Tym czasem wystarczy odrobina zaangażowania i zastosowanie odpowiedniej terapii.

Terapia SLI

SLI wymaga długotrwałej terapii logopedycznej. Im wcześniej zostanie nią objęte dziecko, tym większe szanse na prawidłowe funkcjonowanie w przyszłości.

Jeżeli diagnostyka SLI potwierdzi obecność zaburzenia, zostanie wdrożona terapia. Terapia SLI polega na grach i zabawach językowych, a także na nawiązaniu relacji z logopedą, który w sposób nienachlany inicjuje rozmowę z dzieckiem.

W trakcie terapii z logopedą powinni współpracować rodzice dziecka, a o zakresie terapii i ewentualnych wskazaniach terapeutycznych powinna zostać powiadomiona szkoła. Jeżeli podejrzewają Państwo u swojego dziecka specyficzne zaburzenia mowy SLI, zapraszamy do naszej placówki w Szczecinie.